Làng Đúc Đồng Tống Xá - Ý Yên

Quý khách đến thành phố Ninh Bình, theo đường quốc lộ 10, qua cầu Non Nước là bước chân vào đất tỉnh Nam Định, từ cầu đi hướng Nam Định khoảng 7 km tới Ngã Ba Cát Đằng có bảng chỉ dẫn thị trấn Lâm, quan khách đi khoảng 3 km là đến trung tâm thị trấn Lâm, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Đoạn đường này có một mùi đặc trưng khó quên là mùi tre ngâm dọc con kênh ven đường, vì dân ven đường là vệ tinh sản xuất các sản phẩm tiểu thủ công bằng tre sơn mài như dĩa, khay, lọ cắm hoa, lục bình lớn…các sản phẩm bằng tre này nổi tiếng, được xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới, bên cạnh đó có một làng nghề đồ gỗ mỹ nghệ La Xuyên, chuyên cung cấp các sản phẩm đồ gỗ, nội thất.

Đúc đồng Tống Xá Ý Yên - Nam Định
 

Làng đúc đồng Tống Xá thuộc thị trấn Lâm, huyện Ý Yên tỉnh Nam Định được xem là một trong những cái nôi của nghề đúc đồng truyền thống ở nước ta. Ngày nay, sản phẩm ở làng nghề đúc đồng truyền thống Tống Xá không chỉ làm giàu cho làng, mà còn trở thành niềm tự hào lớn của cả thành Nam nhờ nhiều năm qua, hàng ngàn các công trình - tác phẩm tượng đồng tầm cỡ quốc gia đã được chính những nghệ nhân trong ngôi làng này thực hiện bằng chính hoa tay, tâm sức của họ.

Các sản phẩm của Ý Yên mang tầm quốc gia

 

LỊCH SỬ HÌNH THÀNH LÀNG NGHỀ ĐÚC ĐỒNG Ý YÊN:

 
Nghề đúc đồng ở Tống Xá, Vạn Điểm gắn với một truyền thuyết. Chuyện rằng, cách đây gần 900 năm, tại Phủ Yên Khánh (nay thuộc tỉnh Ninh Bình), có ông Nguyễn Chí Thành ngay từ nhỏ đã xuất gia theo hầu Thiền sư Giác Không. Ông là người học rất giỏi, đi nhiều nơi, đem học vấn dạy cho mọi người.
 
Trong một lần qua Tống Xá, ông đã dạy cho dân làng cách làm khuôn để đúc đồng. Nhiều thế kỷ đã trôi qua, lịch sử cũng nhiều thăng trầm, dâu bể, nhưng nghề đúc đồng vẫn trường tồn như chính chất liệu đanh rắn của nó. Để nhớ công lao của ông, dân làng đã lập đền thờ. Hàng năm, vào giữa tháng 2 âm lịch, làng mở hội để tưởng nhớ công lao người đã truyền nghề, đem lại sự nghiệp cho làng.
 
Bây giờ trở về Tống Xá, Vạn Điểm(Làng nghề đúc đồng Ý Yên), từ tinh mơ đến tận sẩm tối, đâu đâu cũng gặp hình ảnh những bếp lò đỏ rực lửa. Thật không ngờ, nghề đúc đồng đã nhiều vất vả, hiểm nguy lại cần phải thật tỉ mỉ, tinh xảo mới tạo ra được sản phẩm hoàn hảo. Người thợ đúc phải trải qua rất nhiều công đoạn, từ cách chọn đất xây lò, nhóm lửa, chọn đồng đến làm khuôn, nấu chảy các mẻ đồng… Tất cả phải được thực hiện thận trọng, chuẩn xác để đảm bảo cho sản phẩm không bị vênh và co ngót.



Những Bếp Lò đỏ rực trong làng Tống Xá

 


MỘT SỐ ĐIỂM NỔI BẬT ĐỒ ĐỒNG TẠI Ý YÊN:
 
Tay nghề đúc truyền thống của dân làng Tống Xá, hay thị trấn Lâm, Ý Yên, Nam Định rất điêu luyện do có kinh nghiệm lâu năm, truyền thống với nhiều sản phẩm đa dang.
Nghệ nhân đúc đồng tại Ý Yên mạnh dạn học tập đầu tư công nghệ, máy, thiết bị để sáng tạo, đã thành công với nhiều công trình nổi tiếng.
Trí sáng tạo cao, các sản phẩm đồ đồng tại đây luôn có hồn
Người làng nghề và các nghệ nhân nhiệt tình, tiếp thu kiến thức mới, và biết uyển chuyển trong các nghề mới như chạm khảm tam khí, gò đồng, nhuộm màu giả cổ… để sáng tạo ra sản phẩm mới độc đáo.


 

 

Những tác phẩm mang tính văn hóa lịch sử:
 
Thủa xưa, làng Tống Xá & Vạn Điểm(nằm tại Thị trấn Lâm) chỉ đúc những mặt hàng đơn giản như đồ thờ cúng, đỉnh đồng, lư hương. Ngày nay, với sự phát triển của làng nghề, 2 làng nghề này đang ngày càng đa dạng sản phẩm của mình với những bức tượng Phật, danh nhân, lãnh tụ dân tộc, đồ thờ cúng, chuông, tượng, đồ phong thủy bằng đồng tinh xảo bạn có thể tìm thấy các sản phẩm đồ đồng do Ý Yên sản xuất tại đây.
 
MỘT SỐ TÁC PHẨM LỚN TỪ ĐỒ ĐỒNG Ý YÊN:
 
Bức tượng tại chùa Bái Đính – Ninh Bình
Cụm tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ cao 12,6m, nặng trên 200 tấn
Tượng đài Thánh Gióng trên núi Sóc Sơn
Tượng Đức Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Gần đây nhất là bức Tượng Lớn Nhất Đông Nam Á tại chùa Nam Định